Petra Cini schrijft 1-minuut symfonie voor Residentie Orkest: ‘Ik hoop dat mijn stuk een glimlach op de gezichten tovert’

De een zijn dood is de ander zijn brood, het is een afgezaagd maar waar gezegde. Doordat het Noord Nederlands Orkest vanwege de coronamaatregelen verstek moet laten gaan, krijgt het Residentie Orkest een extra concert in de schoot geworpen. Onder leiding van Jun Märkl brengen zij 29 januari een aangepast programma in het AVROTROSVrijdagconcert, met Hannes Minnaar in het Vierde Pianoconcert van Beethoven.

Tegelijkertijd biedt dit de jonge Italiaanse compositiestudent Petra Cini een buitenkans. Het concert wordt geopend met de wereldpremière van haar één minuut durende The Rite of the Way?, dat afgelopen zomer werd afgelast. Wie is zij en hoe heeft ze haar mini-compositie voor volledig symfonieorkest aangepakt?

Petra Cini werd in 1995 in Florence geboren en studeerde er klassiek piano aan het Luigi Cherubini Conservatorium, waar ze op haar 19e haar bachelor voltooide. Daarna verhuisde ze naar Den Haag, voor een studie compositie aan het Koninklijk Conservatorium. ‘Het onderricht in Italië was weliswaar van hoge kwaliteit, maar ook erg conservatief’, zegt ze. ‘Om mijn muzikale ervaring en horizon te verbreden koos ik voor het KC, dat een veel breder scala aan muzikale opvattingen aanbiedt.’

Toen het Residentie Orkest haar vroeg een stuk te schrijven voor hun serie One Minute Symphony hapte ze onmiddellijk toe. ‘Ik was blij dat ik geselecteerd werd en de gelegenheid kreeg ervaring op te doen met een professioneel symfonieorkest.’ Ze mocht componeren wat ze wilde: ‘Ik moest me wel houden aan die beperkte tijdsduur, mocht geen solist inzetten en de bezetting van het Vierde Pianoconcert van Beethoven dat erna komt niet overschrijden.’

Om inspiratie op te doen ging Cini naar de Max Velthuijs basisschool in Den Haag, waar ze leerlingen ontmoette uit groep 6 en 7. ‘Dat was een idee van de organisatie en het leek mij verfrissend in contact te komen met een voor mij niet alledaagse werkelijkheid.’ Het pakte goed uit: ‘Ze waren tussen de 8 en 11 jaar oud en ik vroeg hen naar hun ideeën over de toekomst, hun inspiratie en hun ambities. We deelden een gevoel van spel en ik ervoer veel energie, hoop, kracht en vastberadenheid.’

‘Jongeren hebben nog maar korte tijd geleefd en hebben nog een zee van tijd voor de boeg. Een enorme luxe, wat zich vertaalt in energie en levenslust. Volwassenen hebben al meer teleurstelling en ontgoocheling voor hun kiezen gekregen, waardoor zij vaak die energie en dat enthousiasme missen.’

‘Daar staat tegenover dat ouderen juist door die tegenslagen meer veerkracht hebben opgebouwd. Zij kennen soms een optimisme dat stabieler is dan dat van jongeren, als een beschut en intiem haardvuur waaraan je jezelf en anderen kunt warmen. Om te spreken met Emily Dickinson: “Hope is the thing with feathers / That perches in the soul / And  sings the tune without the words / And never stops – at all -.”

Cini vroeg zich af hoe ze de energie die ze van de kinderen kreeg kon kanaliseren. Slagwerk speelt een belangrijke rol, maar daar wil ze verder niet veel over kwijt: ‘Mijn stuk duurt maar één minuut, dus ik wil niet alles verklappen, maar ik heb percussie strategisch ingezet als drijvende kracht om bepaalde passages te versterken.’

De titel The Rite of Way? is intrigerend. ‘Die verwijst naar twee tegenovergestelde manieren om het leven te benaderen’, verklaart Cini. ‘Een deductieve, rituele, uitgedrukt in “The Rite”, versus een meer intuïtieve, fluïde benadering, “The Way”.

‘Deze twee concepten versmelten tot het inzicht dat beide wellicht samen moeten gaan. Dat komt door het vraagteken vervolgens weer op losse schroeven te staan. Zelf denk ik dat juist de afwisseling van deze twee perspectieven ons vooruit kan helpen: genoeg structuur om op te bouwen, maar ook voldoende flexibiliteit om te veranderen.’

Haar stuk heeft een optimistische teneur. ‘Ik ben altijd een optimistische realist geweest. Ik denk dat we nog steeds veel hebben om dankbaar voor te zijn. Ondanks de problemen van deze historische tijd kijk ik naar de toekomst met verwondering, hoop en vooral veerkracht. Juist in moeilijke perioden moeten we hoop blijven koesteren.’

‘Het zou fantastisch zijn als mijn energieke stuk een glimlach op de gezichten van de mensen tovert en hun de moed geeft door te gaan.’

Het concert op 29 januari wordt in verband met de avondklok ’s middags gespeeld (zonder publiek) en vanaf 20.00 uur uitgezonden op Radio 4.

Vanwege de coronacrisis is ook mijn inkomen tot zo goed als nul gereduceerd. Een gift, hoe klein ook, is welkom. Dat kan via PayPal, of overboeking naar mijn bankrekening: T. Derks, Amsterdam, NL82 INGB 0004 2616 94. Mijn dank is groot!

Portret Cini (c) Anca Barjovanu

Auteur: Thea Derks

I am a Dutch music journalist, specializing in contemporary music, and a champion of women composers. In 2014 I wrote the biography of Reinbert de Leeuw (3rd edition in 2020) and in 2018 I published 'Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht'.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s