Pianist Marcel Worms: ‘Dankzij livestreaming kan ik programmeren wat ik wil’

Sinds jaar en dag organiseert Marcel Worms naast zijn drukke concertpraktijk ook huisconcerten, voor een trouw maar select publiek. Geheel naar de zin van Rutte c.s. is hij dus zo’n musicus die zijn eigen broek ophoudt. Toen het kabinet op 11 maart 2020 de concertzalen – en daarmee ook Worms’ thuisstudio dichtgooide, bedacht hij zich geen moment en ging online concerten streamen.

‘Toen ik hoorde dat concerten tot 6 april en later zelfs tot 1 juni taboe waren, was ik wel even uit het veld geslagen’, zegt Worms terugblikkend. ‘Meteen al dezelfde week werd een uitvoering van Bachs Wohltemperierte Klavier geannuleerd en ook de jaarlijkse Happy Bachdag op Bachs geboortedag dreigde te sneuvelen. Toen besloot ik al snel die te gaan streamen. Ik dacht aan Skype of Zoom, maar mijn dochter wees me op YouTube en via dat kanaal heb ik mijn deel van het minifestival uitgezonden.’

Velen zullen nog getergd terugdenken aan de haperende techniek tijdens online vergaderingen via Zoom/Teams/WhatsApp en andere kanalen, maar Worms ondervond nauwelijks problemen: ‘Het viel reuze mee. Ik kocht een goede microfoon en een audio interface en kon met de laptop een vrij goed geluid genereren. Een grote mailinglijst had ik al en zowel Radio 4 als twee dagbladen besteedden er aandacht aan. Livestreaming was toen nog iets bijzonders. De reacties waren positief en ik kreeg er ook zelf zo’n prettige energie van dat ik besloot voortaan elke zaterdag tweemaal te gaan streamen.’

Dat houdt hij tot op de dag van vandaag vol. En passant bouwt hij zo een mooi archief op, want alle concerten zijn terug te luisteren via links in zijn agenda. Maar spelen zonder publiek is toch een beetje als zwemmen zonder water, is dat niet ontmoedigend? ‘Het voelde in het begin inderdaad wat onwennig, maar ik heb wel een idee wie er zoal luisteren, omdat ik een aantal trouwe volgers heb. Bovendien is deze situatie voor mij niet geheel onbekend, want ik heb veel ervaring met cd-opnames. Dan bestaat je enige publiek uit de muziekregisseur annex opnametechnicus.’

Een betaalmuur heeft Worms niet, wel vraagt hij om een vrijwillige bijdrage. Hoe wordt daarop gereageerd? ‘Ik heb een vaste groep luisteraars, die heel genereus doneert. Ze beschouwen de livestream als een concert en zijn bereid daarvoor te betalen. Anderen geven incidenteel en natuurlijk zijn er ook mensen die niet doneren. Geen enkel probleem, het moet echt vrijwillig zijn. Misschien nog wel veel belangrijker dan de revenuen vind ik de vele e-mails en berichtjes via WhatsApp die ik na afloop krijg. In die zin heb ik meer contact met mijn publiek dan bij een regulier concert.’

Toch blijft de afwezigheid van bezoekers een nadeel: ‘Natuurlijk mis ik de mensen om me heen. Je kunt niet napraten in de zaal of in de foyer, er is geen applaus. Het is toch een beetje alsof je een persoonlijk verhaal vertelt zonder dat je toehoorder laat merken dat hij luistert. Er zijn geen aanmoedigende, bevestigende knikjes of een blik van begrip en verstandhouding. Bij een gewoon concert merk ik ook zonder applaus of het publiek geboeid luistert, maar dat soort signalen vang je bij livestreaming niet op.’

Een ander nadeel is de geluidskwaliteit, zegt Worms: ‘Hoe goed ook, hij is altijd minder dan in een goede concertzaal. Verder moet ik extra mijn best doen om het onzichtbare publiek bij de les te houden. Mensen kunnen gemakkelijk afhaken. Bij een fysiek optreden lopen ze niet zo gauw weg, maar op YouTube kan ik zomaar “uitgezet” worden; niet iedereen volgt het hele concert.’

Daarnaast vermoedt Worms dat er minder aandachtig geluisterd word: ‘Tijdens je uitvoering praten mensen ongetwijfeld met elkaar, ze leveren commentaar, drinken er wat bij. In zekere zin zal ik soms fungeren als “muzikaal” behang’, maar dat accepteer ik. Zelf luister ik ook vaak muziek terwijl ik iets anders doe. En ook in een zaal dwaalt de aandacht van de luisteraar soms af. Maar eigenlijk neemt het spelen me meestal zo in beslag dat ik me niet bezighoud met dergelijke vragen.’

Worms ziet ook grote voordelen aan livestreaming: ‘Ik speel op mijn eigen vleugel, die ik heel goed ken, in mijn eigen muziekstudio, in mijn eigen omgeving. Er is geen gehoest en geschuifel. Verder ben ik volledig vrij in mijn muziekkeuze. Een aantal programma’s wilde ik altijd al eens spelen, maar een concert dat volledig gewijd is aan Francis Poulenc krijg ik er bij de meeste podia niet door. Zij moeten altijd rekening houden met bezoekersaantallen. Dankzij livestreaming kan ik programmeren wat ik wil, een ongekende luxe!’

Meer info en agenda op website Marcel Worms

Vanwege de coronacrisis is ook mijn inkomen tot zo goed als nul gereduceerd. Een gift, hoe klein ook, is welkom. Dat kan via PayPal, of overboeking naar mijn bankrekening: T. Derks, Amsterdam, NL82 INGB 0004 2616 94. Mijn dank is groot!

 

Auteur: Thea Derks

I am a Dutch music journalist, specializing in contemporary music, and a champion of women composers. In 2014 I wrote the biography of Reinbert de Leeuw (3rd edition in 2020) and in 2018 I published 'Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht'.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s