The Five Elements van Tim Kliphuis: muzikaal pleidooi voor de natuur

Al een jaar lang leven we in de greep van het coronavirus en nog altijd zijn concert- en theaterzalen gesloten. Velen van ons snakken naar de pre-coronatijd waarin we met zijn allen bioscopen, concerten, ballet- en theatervoorstellingen en massa-evenementen konden bezoeken.

Terug naar een tijd waarin we al even onbekommerd het vliegtuig konden nemen om in verre oorden vakantie te vieren. De gedachte dat we met ons hedonistische gedrag de aarde uitputten en dat corona wellicht aangeeft dat de natuur genadeloos terugslaat, is niet aan iedereen besteed. De urgentie van de klimaatcrisis lijkt inmiddels zelfs te zijn ondergesneeuwd door al het coronageweld.

Zo niet voor violist Tim Kliphuis, die zich wel degelijk ernstig zorgen maakt over de teloorgang van onze planeet. Hij wijdde er zelfs een hele cd aan, The Five Elements. Deze is vernoemd naar het gelijknamige gedicht van Mieke van Zonneveld, stadsdichter van Hilversum.

Op verzoek van Kliphuis schreef zij een ode aan de elementen Aarde, Lucht, Water en Vuur. Van Zonneveld voegde hier nog een vijfde “element” aan toe, Quintessens. Dit element lacht om het waanidee van de mens dat hij heer en meester zou zijn over de natuur.

Tim Kliphuis componeerde instrumentale muziek bij de vijf gedichten en dirigeert als eerste violist een gelegenheidsensemble waarmee hij duidelijk lezen en schrijven kan. Zijn muziek is energiek en aanstekelijk, met sterke referenties aan het minimalisme van Philip Glass, gekruid met een stevige dosis jazz.

Zodra Kliphuis in Earth solistischnaar voren treedt, waan je je onmiddellijk in het Parijs van de jaren dertig, toen de violist Stéphane Grapelli en gitarist Django Reinhardt met hun Quintette du Hot Club de France het publiek op stoom brachten met hun enerverende zigeunerjazz.

In de overige tracks klinken veelvuldig drones en volksliedachtige melodieën die je zo verplaatsen naar de Schotse Hooglanden. Kliphuis schuwt hierbij de bombast niet: zwelgend romantische akkoorden ondersteunen repetitieve figuraties in Fire; filmmuziekachtige melodielijnen worden afgewisseld met sfeervol gitaargetokkel in Quintessens.

De cd besluit met de klaagzang Threnody, met opnieuw lage drones en herhalende, veelal klaaglijk dalende patronen van soloviool tegen aangehouden akkoorden van het ensemble. Met The Five Elements hoopt Kliphuis ons ertoe te bewegen te leven in harmonie met de natuur in plaats van haar te verwoesten. Sympathiek streven, maar of het realistisch is? Aan de inzet van de musici zal het beslist niet liggen.

Onafhankelijke muziekjournalistiek staat onder druk. Een donatie, hoe klein ook, is welkom. Dat kan via PayPal, of overboeking naar mijn bankrekening: T. Derks, Amsterdam, NL82 INGB 0004 2616 94. Mijn dank is groot!

Auteur: Thea Derks

Thea Derks is muziekpublicist, gespecialiseerd in moderne muziek. In 1996 voltooide zij cum laude haar studie muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. In 2014 publiceerde zij de veeleprezen biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie (in 2020 voor de derde druk aangevuld met 2 extra hoofdstukken). In 2018 verscheen 'Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht', volgens velen een 'must-have voor elke muziekliefhebber'.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s