Holland Festival zet in op klimaat en verbinding #HF22

Een feestelijke presentatie had het moeten worden: het Holland Festival kan na twee jaar coronatroubles eindelijk weer zonder beperkingen doorgang vinden en viert bovendien zijn 75-jarig jubileum. Maar de persconferentie in De Krakeling begint woensdag 9 maart met een rouwrandje.

Directeur Emily Ansenk verwoordt kort maar krachtig ons aller ontzetting over de oorlog tegen Oekraïne en betoont haar medeleven met het Oekraïense volk. De oorlog treft ook het hart van het festival zelf: de voorstelling Euphoria van Julian Rosefeldt over de euforische én destructieve effecten van consumentisme en kapitalisme kan wellicht niet doorgaan. De filmopnamen in Kyiv moesten onlangs gestaakt worden.*

‘Het is natuurlijk klein leed voor de makers en voor ons festival’, benadrukt Ansenk. Om er meteen aan toe te voegen dat het Holland Festival in 1947 werd opgericht vanuit optimisme over de toekomst en dankbaarheid over onze recent herwonnen vrijheid. Met een internationaal kunstenfestival zou men bruggen bouwen en mensen weer bij elkaar brengen. Toevallig is dit een van de hoofdthema’s van het festival.

ANGÉLIQUE KIDJO: BRUGGENBOUWER PUR SANG

Kampioen bruggenbouwer is associate artist Angélique Kidjo, die het Holland Festival op 3 juni opent met haar voorstelling Mother Nature in Theater Carré. In een boeiend vraaggesprek met muziekprogrammeur Jochem Valkenburg toont de Afrikaans-Franse popdiva zich een vurig pleitbezorger van intermenselijke gelijkheid en respect.

Ze vertelt hoe ze pas op haar vijftiende hoorde over de apartheid in Zuid-Afrika en zo woedend was dat ze ‘een lied vol haat’ schreef. Haar ouders zeiden haar echter dat er ‘voor haat geen plaats is in ons huis’, waarna ze zich herbezon en haar tekst wijzigde naar een pleidooi voor verzoening.

Vol ongeloof hoorde ze later van haar grootmoeder dat zwarte mensen ooit als koopwaar verhandeld werden. ‘Ik dacht dat er een steekje bij haar los zat’, zegt ze, heftig gebarend. Maar als ze de geschiedenis induikt leert ze dat vanuit haar geboortedorp Ouidah in Benin de eerste slavenschepen richting Brazilië vertrokken. Haten doet ze ook de Portugese kolonisten niet: ‘Er zijn altijd meerdere kanten aan een zaak, ik probeer mensen te begrijpen.’

Gevraagd naar haar muziektheaterproductie Yemandja ontsteekt Kidjo in een enthousiasmerend, hoewel niet altijd even navolgbaar, betoog over de godin Yemandja en de jonge vrouw Omonlola. De godin geeft haar de kracht de wereld te veranderen, maar enkel als haar hart zuiver is.

Omonlola kampt echter met wraakgevoelens wanneer een Portugese slavenhandelaar mensen om haar heen doodt of tot slaaf maakt. Yemandja is een combinatie van familiedrama en historische thriller, doordrenkt met thema’s als liefde, verraad, eer, vrije wil en de gruwelen en de onrechtvaardigheid van slavernij.

Kidjo is ambassadeur voor UNICEF en kaart in haar werk niet alleen raciale ongelijkheid aan maar werkt ook veel samen met jonge Afrikaanse artiesten. In elk land waar ze optreedt, nodigt Kidjo steevast ook inheemse musici uit. Zo treedt ze op met Amsterdam Sinfonietta en werkt de Surinaams-Nederlandse Jeangu Macrooy mee aan Mother Nature.

KLIMAAT

Op dit album zingt ze ook over klimaatverandering, het tweede hoofdthema van het festival. ‘Het doet me pijn hoe wij met de aarde omgaan, we moeten er zuinig op zijn. We hébben maar een aarde!’

Die thematiek keert terug in het werk van de tweede associate artist, de Duitse regisseur Nicolas Stemann. De opera Klein Licht, die hij maakte met de Franse componist Philippe Manoury op een libretto van Elfriede Jelinek, speelt zich af direct na een kernramp en adresseert de gevolgen van menselijk handelen op het klimaat.

In Altamira 2042 laat Gabriela Carneiro da Cunha de rivierbevolking rond de Braziliaanse rivier Xingu aan het woord over de dreiging die een gigantische dam vormt voor mens en natuur. ‘Het is een liefdevolle manier om te pleiten voor behoud van de cultuur van haar volk’, zegt theaterprogrammeur Annemieke Keurentjes.

Katie Mitchell neemt de eigen uitvoeringspraktijk in de theaterwereld als uitgangspunt. Met A Play for the Living in a Time of Extinction maakte zij een concept voor een energiezuinig stuk waarin de gebruikte energie live wordt opgewekt, zichtbaar voor het publiek.

De Australische componist Mary Finsterer verkent in haar nieuwe opera Antarctica de historische, mythische en wetenschappelijke opvattingen over het zuidelijke continent. Ter voorbereiding organiseerde zij een symposium met kunstenaars en wetenschappers op het gebied van Antarctisch onderzoek.

Aart Strootman De Krakeling 9-3-2022

RIJK AANBOD

Het aanbod aan smaakmakende programma’s is dit jaar groot. Zo presenteert Heiner Goebbels zijn nieuwe compositie A House of Call. My Imaginary Notebook, organiseert Het Nationale Ballet een Hans van Manen Festival en brengt Arno Schuitemaker de choreografie 30 appearances out of darkness.

Voor deze laatste voorstelling schrijft Aart Strootman de muziek. In een korte toelichting mijmert hij over de vraag wat duisternis in muziek nu eigenlijk inhoudt. Is het een afwezigheid van licht, of juist een soort blindheid die ontstaat als je te lang in fel licht hebt gekeken? Hij draait een fragment van zijn tape-compositie, gebaseerd op de boventonen van 30 altviolen die samen één groot akkoord vormen. ‘Luisteren met de ogen dicht.’

Zijn collega Robin de Raaff componeert een gloednieuw pianoconcert, Circulus, dat op het programma staat naast het iconische meesterwerk Coro van Luciano Berio.

Kortom, in de maand juni zitten we qua cultuuraanbod gebeiteld. Maar wie zich al verkneukelde op een dik programmaboek om lekker in te bladeren: dat is er niet. Het aanbod is enkel online te raadplegen.

*Op 31 maart 2022 werd bekend dat Euphoria definitief niet door kan gaan. In principe wordt de installatie doorgeschoven naar de editie van 2023.

Auteur: Thea Derks

Thea Derks is muziekpublicist, gespecialiseerd in moderne muziek. In 1996 voltooide zij cum laude haar studie muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. In 2014 publiceerde zij de veelgeprezen biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie (in 2020 voor de derde druk aangevuld met 2 extra hoofdstukken). In 2018 verscheen 'Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht', volgens velen een 'must-have voor elke muziekliefhebber'.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: