Annelies Vrieswijk eert saxofoonheldinnen op cd Héroines

Op haar nieuwste album presenteert altsaxofonist Annelies Vrieswijk muziek van drie Franse componisten die zij als haar heldinnen beschouwt. De titel is even simpel als doeltreffend: Héroines.

Twee keer studeerde ze cum laude af: in 2006 behaalde Annelies Vrieswijk haar bachelor saxofoon bij Peter Stam aan het Prins Claus Conservatorium in Groningen, twee jaar later voltooide ze haar master bij Arno Bornkamp aan het Conservatorium van Amsterdam. Daar ontmoette ze ook de pianist Mark Toxopeus, met wie ze het Duo Vrieswijk-Toxopeus vormde en later ook het Rodion Trio, samen met de klarinettist Diederik Ornée.

Op Héroines speelt ze wederom samen met Toxopeus. Het is een eerbetoon aan drie relatief onbekende Franse componisten die Vrieswijk beschouwt als haar heldinnen. Paule Maurice (1910-1967); Jeanine Rueff (1922-1999) en Lucie Robert (1936-2019) werden steeds een decennium na elkaar geboren, maar studeerden allen bij dezelfde docenten aan het Conservatorium van Parijs. Ze gaven er later ook zelf les en componeerden alle drie veel voor saxofoon, wat Vrieswijk in haar cd-boekje toeschrijft aan hun warme banden met collega’s van de saxafdeling.

Handig dat hun muziek in chronologische volgorde wordt gepresenteerd. Zo kunnen we beoordelen of, en in hoeverre de drie componisten zich lieten inspireren door contemporaine ontwikkelingen. Maurice schrijft virtuoze speelmuziek, die binnen de traditionele kaders blijft maar met kennelijk plezier wordt uitgevoerd. Na het wervelende Volio voor altsaxofoon solo voegt Toxopeus zich bij Vrieswijk voor de vijfdelige suite Tableaux de Provence. Hierin voeren zij ons mee op een aanstekelijke reis langs zeer uiteenlopende sferen; van onbekommerde vrolijkheid tot weemoed en schonkige bravoure.

De technisch veeleisende Sonate voor altsaxofoon solo van Jeanine Rueff uit 1969 is wat eigentijdser. De partituur grossiert in grote intervalsprongen en sterke contrasten in dynamiek, tempo en sfeer, af en toe gekruid met een piepklein snufje jazz. Maar ook hierin ontbreekt elk spoor van vernieuwers als Schönberg of Stravinsky, net als in het uitgesproken lyrische Chanson et passepied voor altsax en piano.

Bij het solostuk Perpetuum Mobile van Lucie Robert uit 1989 veer ik op. Uit het niets laat Vrieswijk lage, aangehouden tonen aanzwellen, die worden geïnterrumpeerd door plotse rusten en flitsende uithalen in de hogere registers. De tonen rijgen zich allengs sneller aan elkaar en haast terloops doen ook moderne speeltechnieken hun intrede, zoals slaps, Flatterzunge en multiphonics.

Tegen het einde suggereren snel over elkaar buitelende motieven de meeslepende beweging uit de titel. Aansprekend is ook de Cadenza, met beukende pianoclusters en snerpende jengels van de altsaxofoon.

Vrieswijk en Toxopeus vormen een gelukkige combinatie. Toxopeus matcht de fluwelen toon van Vrieswijk met een al even fijnzinnig toucher en beantwoordt vinnig gestoten tonen met puntig toetsenwerk. Hun samenspel en interpretatie van de verschillende stukken zijn voorbeeldig.

Als bonus biedt het cd-boekje een aantal fraaie portretten van Vrieswijk, gemaakt door Maaike Eijkman.

Auteur: Thea Derks

Thea Derks is muziekpublicist, gespecialiseerd in moderne muziek. In 1996 voltooide zij cum laude haar studie muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. In 2014 publiceerde zij de veelgeprezen biografie Reinbert de Leeuw: mens of melodie (in 2020 voor de derde druk aangevuld met 2 extra hoofdstukken). In 2018 verscheen 'Een os op het dak: moderne muziek na 1900 in vogelvlucht', volgens velen een 'must-have voor elke muziekliefhebber'.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: