Alexander von Zemlinsky – Der Zwerg: opera over onvermogen de ander te respecteren

De Nationale Opera opent het nieuwe seizoen op 4 september met de weinig uitgevoerde opera Der Zwerg van Alexander von Zemlinsky uit 1922. Het libretto is gebaseerd op een verhaal van Oscar Wilde en heeft een wrange persoonlijke component.

Lees verder Alexander von Zemlinsky – Der Zwerg: opera over onvermogen de ander te respecteren

Een druppel in een immense oceaan – Marion von Tilzer componeert Ten Songs of Change

Afgelopen juli verscheen Ten Songs of Change van componist-pianist Marion von Tilzer op cd én lp. Zij componeerde deze op de I Tjing geïnspireerde cyclus van poëzie en muziek voor en met cellist Maya Fridman; auteur Lulu Wang koos de gedichten.  

Lees verder Een druppel in een immense oceaan – Marion von Tilzer componeert Ten Songs of Change

Het is aan ons Merlijn Twaalfhoven: verbeter de wereld, begin bij jezelf

‘Ik besloot uit de kast te komen als idealist’, schrijft Merlijn Twaalfhoven op pagina 156 van zijn boek Het is aan ons, dat afgelopen december verscheen bij uitgeverij Atlas/Contact. Ik schreef onderstaande recensie voor het juni/juli nummer van De Nieuwe Muze.

Het is zomer 2016, de warmste tot dan toe gemeten zomer ooit. Kort daarvoor is zijn woonboot afgebrand en heeft hij de zoveelste teleurstelling te verwerken gekregen in zijn pogingen de mensheid te redden. In een Syrisch vluchtelingenkamp in Jordanië heeft hij weliswaar een mooi muziekproject gerealiseerd, maar ook ervaren hoe uitzichtloos de situatie is. Wat is de zin van onze muziek, vraagt hij zich af terwijl hij nieuwe huisraad koopt in de IKEA. Tegelijkertijd flitst door zijn hoofd dat ook 2015 en daarvoor 2014 gold als de heetste zomer ooit. ­

Lees verder Het is aan ons Merlijn Twaalfhoven: verbeter de wereld, begin bij jezelf

Wilma Pistorius: ‘‘Mijn creatieve proces komt op gang vanuit iets betekenisvols maar ongrijpbaars’

Op haar derde werd Wilma Pistorius onherroepelijk aangetrokken tot een celliste die op straat speelde, vanaf haar vierde kreeg ze celloles. Ze leerde niet alleen het instrument bespelen maar bedacht ook eigen deuntjes en in haar tienerjaren ging ze serieus componeren. Haar achtdelige cyclus Crossroads vormt het hart van de gelijknamige debuut-cd van het ensemble Ugly Pug. Ik sprak haar voor Dutch Composers Now.

Lees verder Wilma Pistorius: ‘‘Mijn creatieve proces komt op gang vanuit iets betekenisvols maar ongrijpbaars’

Louis Andriessen: ‘Ik heb nog nooit een nieuwe klank gevonden’

Op 1 juli 2021 overleed Louis Andriessen (1939-2021), misschien wel de bekendste Nederlandse componist na J.P. Sweelinck. In 2016 sprak ik hem over zijn opera ‘Theatre of the World’.

Voor Theatre of the World, zijn vijfde avondvullende opera, liet Louis Andriessen (1939) zich inspireren door de Jezuïtische wetenschapper Athanasius Kircher (1601-1680). Hij was de laatste renaissance-man, iemand die alles kon en alles wist. Kircher schreef boeken vol over de meest uiteenlopende onderwerpen, van de betekenis van hiëroglyfen tot vulkanologie en muziekinstrumenten aan toe. Hij ontwierp zelfs een kattenpiano, vanuit de gedachte dat elke kat op een andere toonhoogte gilt als je op zijn staart trapt. Na zijn dood raakte Kircher als charlatan in diskrediet.

Lees verder Louis Andriessen: ‘Ik heb nog nooit een nieuwe klank gevonden’

Vanessa Lann: ‘De Pilgrim Fathers “stichtten” Amerika, maar voor de oorspronkelijke bewoners was het een heel ander verhaal’

In Far Cries | Distance No Object, dat in 2020 tijdens de Operadagen Rotterdam in première ging, adresseert Vanessa Lann het thema afscheid nemen. De voorstelling is geïnspireerd op de 400ste verjaardag van de dag in 1620 waarop de Pilgrim Fathers zich inscheepten voor een reis over de Atlantische Oceaan, om hun toevlucht te zoeken in Noord-Amerika.

Voor het huidige Delfshaven Festival maakte de componist een nieuwe, iets uitgebreidere versie, onder de titel Far Cries 401. Twee van de vier uitvoeringen vinden plaats op 22 juli, precies de dag dat de Pilgrims koers zetten naar de Nieuwe Wereld.

Lees verder Vanessa Lann: ‘De Pilgrim Fathers “stichtten” Amerika, maar voor de oorspronkelijke bewoners was het een heel ander verhaal’

Ricciotti Ensemble: 50/51 jaar avontuurlijk programmeren en concerteren

In 1970 gaf een ad hoc samengesteld straatorkest onder chaotische omstandigheden een concert in een weiland – geheel in de revolutionaire geest van de jaren ’60. De musici noemden zich Ricciotti ensemble, naar het eerste stuk op hun lessenaar van ene ‘Carlo Ricciotti’. – Die bij nader inzien niet de componist van het uitgevoerde werk bleek te zijn, maar de uitgever van Unico Wilhelm van Wassenaar. Dit seizoen viert het ensemble zijn 50-jarig bestaan. Een jaar te laat vanwege corona.

Lees verder Ricciotti Ensemble: 50/51 jaar avontuurlijk programmeren en concerteren

Dag Louis!

En nu ook nog Louis

De man met de zeis decimeert als een bezetene de wereld van de naoorlogse avant-garde. Op 21 juni overleed Ad van ’t Veer, motor achter het Festival Nieuwe Muziek, twee dagen later stierf Peter Zinovieff van de Electronic Music Studios en de VCS3 synthesizer. Op 26 juni volgde Frederic Rzewski, componist van het activistische The People United will never be defeated en geestverwant van Louis Andriessen. Die werd op 1 juli weggezeisd. – Het wordt stil in de ‘oude’ wereld van de nieuwe muziek. Lees verder Dag Louis!

Ad van ’t Veer overleden: nieuwe muziek verliest opnieuw een gedreven pleitbezorger

Hij haalde grootheden als  Morton Feldman, Iannis Xenakis, John Cage en Michael Nyman naar Zeeland. Met zijn Festival Nieuwe Muziek zette hij de provincie stevig op de kaart. Jarenlang reisden velen vanuit binnen- en buitenland af naar Middelburg om zich onder te dompelen in een bad vol eigentijdse noten. Vanaf begin deze eeuw werd het langzaam stil rond Ad van ’t Veer (1941-2021) en vandaag bereikte mij het droeve bericht dat hij op 21 juni is overleden. Lees verder Ad van ’t Veer overleden: nieuwe muziek verliest opnieuw een gedreven pleitbezorger

Het innerlijke landschap: East & West, never the twain shall meet

Komend weekend is de documentaire Inner Lanscape van Frank Scheffer twee maal te zien en horen: zaterdag 26 juni in filmmuseum Eye en zondag 27 juni in de Toneelschuur Haarlem. Na de première zal hij ook te zien zijn in de landelijke bioscopen.

Inner Landscape volgt een productie in het Holland Festival van 2015, toen het Nieuw Ensemble de opera Si Fan van Guo Wenjing uitvoerde in Muziekgebouw aan ’t IJ. Deze werd voorafgegaan door een documentaire van Scheffer over het ontstaansproces, onder de overkoepelende titel Het Innerlijke landschap. In Inner Landscape doet Scheffer nu ook verslag van de uiteindelijke première; hieronder lees je mijn bespreking uit 2015.

Lees verder Het innerlijke landschap: East & West, never the twain shall meet