Hawar Tawfiq: ‘Alexander Hrisanide opende mijn ogen voor de schoonheid van het leven’

Waar voor velen de corona-lockdown een gedwongen stop in werkzaamheden betekende, had violist/componist Hawar Tawfiq (1982) het drukker dan ooit. Sinds april 2020 werkte hij onafgebroken aan vier stukken, waarvan het eerder uitgestelde Babylon aan de IJssel op 13 november zijn wereldpremière beleeft in November Music.

Op 4 november klinkt de eerste uitvoering van zijn voor de opening van dit festival gecomponeerde Requiem des fleurs et des nuages in Muziekgebouw aan ’t IJ; op 2 december vormt Exigeant voor klavecimbel het verplichte werk voor de jaarlijkse Prix Annelie de Man en op 23 december speelt het Koninklijk Concertgebouworkest zijn gloednieuwe orkestwerk M.C. Escher’s Imagination.

Lees verder “Hawar Tawfiq: ‘Alexander Hrisanide opende mijn ogen voor de schoonheid van het leven’”

Calliope Tsoupaki schrijft ‘Odysseus’, een opera zonder zang: ‘De dramaturgie zit in de muziek’

Op verzoek van Asko|Schönberg creëerde Calliope Tsoupaki Odysseus, in samenwerking met visual artist Awoiska van der Molen. Wat gebeurt er als we de controle dreigen te verliezen, als een handeling leidt tot onomkeerbare gevolgen? Het avondvullende stuk gaat 10 november in première tijdens November Music en is daarna ook te horen in Muziekgebouw aan ’t IJ (11-11), TivoliVredenburg (17-11) en De Doelen (2-12).

Lees verder “Calliope Tsoupaki schrijft ‘Odysseus’, een opera zonder zang: ‘De dramaturgie zit in de muziek’”

Bosch Requiem ‘YeonDo’ van Seung-Won Oh krijgt verlate première in November Music: Koreaans dodenritueel in westerse jas

Vorig jaar werd het festival November Music een paar dagen voor aanvang in zijn geheel geschrapt. Hiermee viel ook de première van YeonDo van Seung-Won Oh in het water, het traditionele Bosch Requiem waarmee het tiendaagse festival zou worden geopend.

Op 14 november klinkt dit op Koreaanse en westerse katholieke tradities geïnspireerde stuk alsnog in een uitvoering door het New European Ensemble, Cappella Pratensis en de alt Helena Rasker, in het Jheronimus Bosch Art Center in Den Bosch. – Overigens wordt het festival op 5 november alsnog afgetrapt met een gloednieuw Bosch Requiem, gecomponeerd door Hawar Tawfiq. Het requiem van Seung-Won Oh wordt op 18 november herhaald in Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam.

Lees verder “Bosch Requiem ‘YeonDo’ van Seung-Won Oh krijgt verlate première in November Music: Koreaans dodenritueel in westerse jas”

Multitalent Celia Swart: ‘Ik wil autonoom blijven.’

De carrière van componist, kunstenaar en saxofonist Celia Swart is booming. In 2019 werd In My Web onderscheiden tijdens het International Rostrum of Composers in Argentinië. Afgelopen zomer won ze met When We Face de Keep an Eye productieprijs 2021 van buitenfestival Wonderfeel; in september klonk haar nieuwe stuk Elevation of Self-validation zowel in de Gaudeamus Muziekweek als in Festival Dag in de Branding. Wie is Celia Swart en waar komt haar scheppingsdrang vandaan?

Lees verder “Multitalent Celia Swart: ‘Ik wil autonoom blijven.’”

Fred Momotenko over Cloud Messenger: ‘We zenden te veel en luisteren te weinig’

Dit artikel verscheen 6-11- 2012 op de blogs Eigentijds van de VPRO en Muziekvan.nu, beide inmiddels offline

’s Hertogenbosch, 5 november 2012 – Ook in haar twintigste editie geeft November Music ruim baan aan multimediale projecten. Voor het festival maakte Fred Momotenko de voorstelling Cloud Messenger, samen met de choreograaf Hans Tuerlings en de videokunstenaar Jasper Kuipers. Deze wordt op woensdag 7 november twee keer uitgevoerd in de Verkadefabriek.

‘Muziek van nu door de makers van nu’, luidt het credo van November Music. De maker van nu bezigt opvallend vaak termen als ‘multimedia’ en ‘multidisciplinair’, zoals ook voor Cloud Messenger. Maar wat houdt dit eigenlijk in? Fred Momotenko: ‘Multimedia is een technische uitdrukking. Muziek klinkt bijvoorbeeld niet alleen akoestisch maar ook in samenspraak met computerklanken, wordt gemanipuleerd door live elektronica, of klinkt in surround sound –  de luisteraar hoort de muziek niet alleen frontaal, maar van alle kanten. Multidisciplinair gaat nog verder: je combineert muziek met andere kunstvormen, zoals in Cloud Messenger met dans en videoanimatie.’

Dat het project desondanks vooral aan hem wordt gekoppeld, is volgens de Russisch-Nederlandse componist minder paradoxaal dan het lijkt: ‘Ik ben er zo’n drie jaar geleden mee begonnen, vond het gedicht Meghadŭta van de Indiase auteur Kălidăsa en heb diens ruim honderd kwatrijnen teruggebracht tot een script van vijfenveertig minuten. Op basis daarvan ontwierp Jasper Kuipers videoanimaties en Hans Tuerlings een basischoreografie, die door de dansers is uitgewerkt.’

Momotenko herinnert zich niet meer wat eerst kwam, de wens een multidisciplinaire voorstelling te maken, of het gedicht: ‘Ik heb mijn antennes altijd uitstaan en koesterde al langer plannen voor een compact project met een musicus, een danser en elektronica. Ik was bovendien gefascineerd door het thema eenzaamheid en toen ik dit gedicht vond vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Door alle sociale media zijn we tegenwoordig veel te veel bezig met zenden, en te weinig met luisteren.’

Die thematiek herkent hij in Meghadŭta, een vertelling uit de vijfde eeuw: ‘In dat oude verhaal wordt een Yaksha, een goddelijke dienaar (gedanst door Gilles Viandier) een jaar van zijn jonge bruid gescheiden. Hij wordt gek van eenzaamheid en belandt in een mentale gevangenis. Hij kan zich niet uiten en wordt niet begrepen, zoals veel mensen in onze maatschappij.’

De Yaksha vraagt een Wolk – de blokfluitist Jorge Isaac – een boodschap aan zijn geliefde te sturen. Momotenko: ‘Het is allemaal virtueel, alles speelt zich af in het hoofd van de Yaksha. De wolk beweegt zich niet werkelijk, die ontspruit aan zijn fantasie, zijn hoop, zijn verlangen. Daarom ook verschijnt zijn geliefde (gedanst door Daniela Lehman) alleen op de videobeelden.’

Momotenko realiseerde met elektronische middelen een orkest van stemmen: ‘Ik heb met Jorge alle denkbare klanken van zes verschillende blokfluiten opgenomen, van de allerhoogste sopranino tot de allerlaagste contrabasfluit. Die heb ik bewerkt en gestapeld – soms klinken wel duizend samples tegelijkertijd. De hoogste noten van de sopranino zijn bijvoorbeeld een beetje vals en door dat uit te vergroten kan ik het conflict benadrukken, het moment waarop de vloek wordt uitgesproken.’

Hoewel poëzie de basis vormt van Cloud Messenger, wordt er in het hele stuk geen woord gesproken. Momotenko: ‘Muziek begint met luisteren. Bij het componeren heb ik me wel gebaseerd op spraakritmes, zodat de ritmiek vloeiend en onvoorspelbaar is en de muziek zelf de verteller wordt.’

Momotenko hoopt dat wij door Cloud Messenger anders naar onze omgeving gaan kijken: ‘Maar eenzaamheid is helaas van alle tijden. Ook de Yaksha is aan het einde van het stuk nog net zo eenzaam als aan het begin, hij kan de vloek niet doorbreken.’ 

%d bloggers liken dit: